زبان انگلیسی

هدف:

معرفی رشته های زبان و ادبیان انگلیسی و مترجمی زبان انگلیسی

آیا می توان درها را به روی خود بست و به همه ملت ها پشت کرد و از پیشرفت و سازندگی سخن گفت؟

آیا می توان بدون شناخت زبان انگلیسی که زبان بین المللی است، از تمدن و فرهنگ اقوام و همچنین پیشرفت های علمی و فرهنگی و تحولات ادبی و هنری جهانیان آگاهی یافت؟

و آیا می توان ارزش مطالعه آثار ادیبان بزرگی چون شکسپیر، مولیر، دیکنز و پروست و صدها فیلسوف و اندیشمند جهان را انکار کرد؟

اینجاست که باید بر اهمیت رشته های زبانهای خارجه و بخصوص دو رشته زبان انگلیسی و ادبیان و مترجمی زبان انگلیسی مهر تایید زد.


زبان انگلیسی

هدف:

معرفی رشته های زبان و ادبیان انگلیسی و مترجمی زبان انگلیسی

آیا می توان درها را به روی خود بست و به همه ملت ها پشت کرد و از پیشرفت و سازندگی سخن گفت؟

آیا می توان بدون شناخت زبان انگلیسی که زبان بین المللی است، از تمدن و فرهنگ اقوام و همچنین پیشرفت های علمی و فرهنگی و تحولات ادبی و هنری جهانیان آگاهی یافت؟

و آیا می توان ارزش مطالعه آثار ادیبان بزرگی چون شکسپیر، مولیر، دیکنز و پروست و صدها فیلسوف و اندیشمند جهان را انکار کرد؟

اینجاست که باید بر اهمیت رشته های زبانهای خارجه و بخصوص دو رشته زبان انگلیسی و ادبیان و مترجمی زبان انگلیسی مهر تایید زد.

دو رشته ای که ما در این شماره به معرفی آنها می پردازیم با ذکر این نکته که رشته های زبانهای خارجه از بین تمامی داوطلبان آزمون سراسری دانشجو می پذیرد.

رشته زبان انگلیسی و ادبیات

دکتر علوی استاد زبان و ادبیات انگلیسی دانشگاه تهران در معرفی این رشته می گوید:

"در رشته زبان و ادبیات انگلیسی طی سه ترم دروس پایه که شامل خواندن، نگارش و مکالمه است، آموزش داده می شود تا دانشجو با مسائل اساسی زبان آشنا گشته و آماده مطالعه دروس تخصصی خود گردد. که دروسی شامل ادبیات انگلیسی (درآمدی بر ادبیات، فنون و صناعات ادبی، تاریخ ادبیات، شعر، رمان و نمایشنامه انگلیسی)، ترجمه (ترجمه متون ساده و ادبی)، زبان شناسی و روش تدریس و آزمون سازی می شود."

حسین طلاجو فوق لیسانس رشته زبان و ادبیات انگلیسی نیز در معرفی این رشته می گوید:

"دروس رشته زبان و ادبیات انگلیسی به چهار بخش اصلی انگلیسی عمومی، زبان شناسی، روش تدریس و ادبیات تقسیم می شود. که در بخش انگلیسی عمومی بر روی دستور زبان، دامنه لغت و روشهای خواندن کار می‌شود تا دانشجو بتواند برای خواندن هر متنی تبحر لازم را پیدا کند.

در بخش زبان شناسی نیز اصول آواشناسی و ساختارهای زبانی و چگونگی شکل گیری آنها آموزش داده می شود و در نتیجه دانشجو نسبت به ساختار زبان حساستر شده و تشخیص می دهد زبانی که صحبت می کند دارای چه ریشه ها و پایه هایی است و این باعث بالا رفتن دقت فکری او می شود.

دروس مربوط به روش تدریس و آزمون سازی نیز به دانشجویان روشهای نوین تدریس زبان انگلیسی را می آموزد و بالاخره دروس بخش ادبیات، اطلاعات دانشجویان را نسبت به فرهنگ انگلیسی زبانان وسعت می بخشد چرا که بخش اصلی فرهنگ یک ملت در ادبیات آن منعکس می شود و در نتیجه وقتی با ادبیات قومی آشنا شویم، با فرهنگ آن قوم آشنا خواهیم شد. در ضمن دانشجویان این گرایش در 8 واحد با ترجمه ساده و ادبی متون زبان انگلیسی آشنا می شوند."

مریم کلهر دانشجوی زبان و ادبیات انگلیسی دانشگاه تهران نیز می گوید:

"برخلاف تصور عامه مردم ما در دانشگاه با الفبای زبان انگلیسی آشنا نمی شویم بلکه دانشجوی این رشته پیش از ورود به دانشگاه باید هم انگلیسی بفهمد و هم به این زبان سخن بگوید. و سپس در اینجا با سیر ادبیات انگلیسی و یا نقد ادبی که از افلاطون شروع شده و تا دوره معاصر ادامه می یابد، آشنا شود. یعنی ما در اینجا از زبان انگلیسی به عنوان ابزاری برای یاد گرفتن ادبیات انگلیسی استفاده می کنیم."

رشته مترجمی زبان انگلیسی

در گذشته شعار اصلی دانشگاه و دانشگاهیان این بود که: "علم قدرت است." اما اکنون به این نتیجه رسیدند که: "ترجمه قدرت است."

دکتر منصور فهیم استاد مترجمی زبان انگلیسی دانشگاه علامه طباطبایی در ادامه می گوید:

"با کمی دقت می توان به حقیقت این سخن که چندی پیش در سمینار یکی از دانشگاههای انگلستان مطرح گردید، پی برد. چرا که هر کشوری برای ارتباط سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، علمی، فرهنگی و حتی مذهبی با کشورهای دیگر نیاز به مترجمانی قدرتمند و متبحر دارد. و این مساله در ارتباط با زبان انگلیسی اهمیت بیشتری پیدا می کند چون انگلیسی زبان مادری حداقل 12 یا 13 کشور جهان است و به عنوان یک زبان بین المللی شناخته شده است."

دکتر فهیم همچنین در معرفی این گرایش می گوید:

"دروس رشته مترجمی زبان انگلیسی به سه بخش دروس عمومی، تخصصی پایه و تخصصی اصلی تقسیم می شود که دروس عمومی و تخصصی پایه بین دو رشته زبان و ادبیات انگلیسی و مترجمی زبان انگلیسی مشترک است و دروس تخصصی اصلی مجزا می باشد. یعنی دانشجویان رشته مترجمی در این بخش، انواع دروس ترجمه مثل ترجمه انفرادی، ترجمه پیشرفته، ترجمه متون ادبی و اصول و روش ترجمه را می گذرانند و دانشجویان زبان و ادبیات انگلیسی شعر، ادبیات نمایشی، رمان و تاریخ ادبیات انگلیسی را مطالعه می کنند.

در ضمن لازم است گفته شود که حتی در بخش دروس تخصصی اصلی نیز واحدهای مشترکی بین دو رشته وجود دارد که از جمله می توان به "زبان شناسی" اشاره کرد."

دکتر کامبیز محمودزاده یکی دیگر از اساتید مترجمی زبان انگلیسی دانشگاه علامه طباطبایی نیز در معرفی این رشته می گوید:

"در ترم های اول این رشته، چارچوب اولیه ترجمه و تفاوت زبانها به دانشجویان آموزش داده می شود و تئوری ترجمه به ساده ترین وجه مطرح می گردد. در ترم های آخر نیز انواع تئوری های ترجمه مطرح شده و یک نگرش نظری کلی در مورد ترجمه به دانشجویان داده می شود و همچنین دانشجویان به مرور ترجمه جملات کوتاه و بلند و سپس جملات پیچیده و مرکب و یابندهای طولانی و بالاخره ترجمه متون ادبی و یا متونی که دارای محتوای سنگینی هستند را آموزش می بینند. در ضمن دانشجویان این رشته با مطالعه درس زبان شناسی ساختار زبان انگلیسی را به جای یاد گرفتن، لمس می کنند. و به همین دلیل سریعتر و مطلوبتر از زبانی به زبان دیگر گذر کرده و به ترجمه کتبی یا شفاهی زبان می پردازند.

ماهیت:

گرایش های مقطع لیسانس:

دبیری زبان انگلیسی

زبان و ادبیات انگلیسی

مترجمی زبان انگلیسی

آینده شغلی، بازار کار، درآمد:

به یاد دارم یکی از دوستان که به زبان انگلیسی بسیار علاقه مند بود، هنگام انتخاب رشته دانشگاهی می گفت: "با این که زبان انگلیسی را خیلی دوست دارم اما حاضر نیستم که به عنوان یک رشته دانشگاهی آن را انتخاب کنم. چون آنچه را که دانشجوی زبان انگلیسی در دانشگاه می آموزد، می توان در آموزشگاههای آزاد زبان انگلیسی نیز یاد گرفت و در نهایت نیز کارایی و فرصت شغلی یک لیسانس زبان انگلیسی با فردی که در موسسه های فوق آموزش دیده و مدرک FCE و TOEFL گرفته است، فرقی ندارد."

اما اساتید و فارغ التحصیلان زبان و ادبیات انگلیسی چنین نظری را قبول ندارند. برای مثال دکتر علوی در پاسخ به این دسته از علاقه مندان به زبان انگلیسی می گوید:

"آنچه که علاقه مندان در آموزشگاههای آزاد زبان می آموزند تنها زبان پایه است و تازه همان زبان پایه را نیز در حد کمال آموزش نمی بینند. برای مثال در دانشگاه نگارش در حد گسترده تری آموزش داده می شود. و مهمتر این که در دانشگاه، دانشجو دید خاصی نسبت به ادبیات انگلیسی و یا نقد ادبی پیدا می کند و یا در زمینه ترجمه متون متبحر می شود قسمتهایی که در بیرون دانشگاه اصلاً آموزش داده نمی شود و به همین دلیل فرصت های شغلی یک لیسانس زبان و ادبیات انگلیسی با یک فارغ التحصیل آموزشگاههای آزاد کاملاً متفاوت است."

حسین طلاجو نیز در مورد تفاوت فارغ التحصیل زبان انگلیسی با فردی که دوره های آموزش زبان را در موسسه های آزاد گذرانده است، می گوید:

"فردی که در این موسسه ها آموزش دیده است، فقط انگلیسی عمومی را آموخته اما یک فارغ التحصیل دانشگاه با زبان شناسی و روش تدریس آشنا است و در نتیجه در تدریس زبان انگلیسی بسیار موفقتر است. همچنین چون روش تحقیق را به طور علمی فراگرفته است و با زبان و ادبیات انگلیسی نیز بخوبی آشنا است، بعد از فارغ التحصیلی در هر رشته ای که مطالعه کرده و تحقیق کند، در صورت علاقه مندی موفق خواهد شد."

دکتر محمودزاده نیز در مورد فرصت های شغلی لیسانس مترجمی زبان انگلیسی می گوید:

"دانشجوی خوب این رشته می تواند یک فارغ التحصیل موفق باشد و در نتیجه فرصت های شغلی زیادی دارد. برای مثال می تواند جذب صدا و سیما، خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران، وزارت جهاد سازندگی و وزارت امور خارجه شده و یا در سازمانها و موسسات خصوصی که با خارج از کشور ارتباط دارند و نیازمند به مترجم هستند، فعالیت کند."

وی در پاسخ به این سوال که آیا یک فارغ التحصیل زبان و ادبیات انگلیسی نیز می تواند در زمینه ترجمه فعالیت کند، می گوید:

"یک فارغ التحصیل ادبیات انگلیسی نیز می تواند در حوزه کاری خود به ترجمه بپردازد یعنی متون ادبی از جمله داستان یا شعر را ترجمه کند. البته چون دانشجوی ادبیات انگلیسی به اندازه کافی دروس ترجمه را نمی گذراند باید علاوه بر درسهای خود به صورت آزاد از کلاسهای ترجمه رشته مترجمی زبان انگلیسی نیز استفاده کند."

توانایی های مورد نیاز

همانطور که یک دانشجوی زبان و ادبیات فارسی، پیش از ورود به دانشگاه زبان فارسی را آموخته و با ادبیات آن آشنا است و در دانشگاه به تجزیه و تحلیل زبان فارسی (زبان شناسی، دستور زبان و اصول نگارش و ویرایش) و ادبیات (سبک شناسی، صنایع ادبی، انواع ادبی، متون نظم و نثر کلاسیک و تاریخ ادبیات) می پردازد. دانشجوی زبان انگلیسی نیز نباید دانشگاه را محلی برای آموزش ابتدایی زبان بداند بلکه باید پیش از ورود به دانشگاه با زبان انگلیسی آشنایی کامل داشته و سپس در دانشگاه با ادبیات و یا مترجمی زبان انگلیسی آشنا گردد. اما متاسفانه بسیاری از دانشجویان این دو رشته، هنگام ورود به دانشگاه آمادگی لازم را ندارند و به قول یکی از اساتید حتی سه دقیقه نمی توانند انگلیسی صحبت کنند و یا بدون دهها غلط ساختاری و واژگانی متنی ساده را به انگلیسی بنویسند.

دکتر علوی نیز در همین زمینه می گوید:

"مشکل عمده دانشجویان زبان انگلیسی در بدو ورود به دانشگاه این است که آن ها تاکنون زبان را به صورت نظری یاد گرفته اند نه عملی. یعنی از گرامر انگلیسی اطلاع دارند اما نمی توانند به این زبان صحبت کنند. به همین دلیل ما باید طی سه ترم اول، دروس پایه زبان شامل خواندن، نگارش و مکالمه را آموزش دهیم و سپس وارد دروس اصلی و اختصاصی زبان و ادبیات انگلیسی شویم."

دکتر فهیم نیز مهمترین عامل موفقیت دانشجوی مترجمی زبان انگلیسی را تسلط بر زبان انگلیسی می داند و می گوید:

"دانشجوی مترجمی انگلیسی باید در بدو ورود به دانشگاه تسلط کاملی به زبان انگلیسی داشته باشد و سپس وارد این رشته گشته و در اینجا با اصول و روش ترجمه یا زبان شناسی آشنا گردد. همچنین یک دانشجوی مترجمی باید به زبان فارسی تسلط کامل داشته باشد چون ترجمه از هر زبانی به زبان فارسی علاوه بر مهارت در زبان انگلیسی به مهارت بیشتری در زبان و نگارش فارسی نیاز دارد."

دکتر محمودزاده نیز با تاکید بر مهارت در دو زبان انگلیسی و فارسی برای دانشجوی مترجمی زبان انگلیسی می گوید:

"البته صرف دانستن دو زبان، انسان را مترجم نمی کند بلکه باید دانشجو اطلاعات عمومی خوبی داشته باشد. مثلاً نمی شود چیزی از فلسفه ندانست و یک کتاب فلسفی را ترجمه کرد و یا بدون اطلاع از زندگی، افکار و دوران تاریخی یک نویسنده، یکی از کتابهایش را ترجمه نمود."

طلاجو نیز معتقد است که هر دانشجویی که اطلاعات عمومی خوبی داشته باشد، در این رشته موفقتر است. چون دانشجوی این رشته گاه مجبور می شود متن های پیچیده و سنگینی را در زمینه های مختلف ترجمه کند. بنابراین باید با علوم مختلف آشنا باشد. همچنین باید به هدفی که به خاطر آن زبان انگلیسی را فرا می گیرد، خیلی علاقه مند باشد تا در دوران تحصیل با تکیه بر علاقه خویش، سختیها و مشکلات را پذیرا شده و با پشتکار و تلاش موفق گردد.

وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر: (کارشناسی ارشد و ...)

دبیری زبان انگلیسی: در دوره کارشناسی ارشد، دانشجوی زبان انگلیسی می تواند در گرایش آموزش زبان انگلیسی به تحصیلات خود ادامه دهد. در این مقطع هر دانشجو الزاماً باید 32 واحدی را بگذراند که 4 واحد آن به پایان نامه تحصیلی (رساله) اختصاص دارد. گذراندن واحدهای تخصصی تدریس زبان انگلیسی (نظری، عملی) زبان شناسی و نیز روان شناسی به دانشجویان این امکان را می دهد تا با پشتوانه علمی کافی در زمینه تدریس موفق باشد. در دوره دکتری آموزش زبان انگلیسی پس از پذیرفته شدن در آزمون سراسری آن، هر دانشجو باید نزدیک به 35 واحد درسی را بگذراند. تقریباً نیمی از این تعداد واحدها به رساله پایان تحصیلی اختصاص دارد.

گرایشهای مختلف کارشناسی ارشد و دکتری در رشته زبان انگلیسی: فارغ التحصیلان هر یک از گرایشهای مختلف مجموعه زبان انگلیسی در مقطع کارشناسی (مترجمی زبان انگلیسی، دبیری زبان انگلیسی، ادبیات انگلیسی) می توانند در مقطع کارشناسی ارشد (فوق لیسانس) در هر یک از گرایشهای زبان شناسی، آموزش زبان انگلیسی و یا ادبیات انگلیسی به ادامه تحصیلات خود بپردازند.

در مقطع دکتری، امکان ادامه تحصیل در داخل کشور در گرایشهای "زبان شناسی" و "آموزش زبان انگلیسی" وجود دارد.

الف)  تواناییهای فارغ التحصیلان مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری

توجه به جنبه های نظری، عملی و علمی در مقاطع تحصیلات تکمیلی (کارشناسی ارشد و دکتری)، این امکان را برای فارغ التحصیلان فراهم می آورد تا با پشتوانه علمی کافی و آشنایی کامل با شیوه های تدریس زبان انگلیسی و با در نظر گرفتن روان شناسی تدریس، هر چه صحیحتر و مناسبتر به تدریس زبان انگلیسی در سطوح مختلف مبتدی، متوسط و پیشرفته مشغول گردند.

ب) جذب فارغ التحصیلان مقاطع تحصیلات تکمیلی در محیطهای کار

با توجه به این که فارغ التحصیلان مقاطع تحصیلات تکمیلی از دانش نظری- عملی بیشتری نسبت به فارغ التحصیلان مقطع کارشناسی برخوردارند، از این رو، ضمن ان که می توانند در تمام محلهای جذف فارغ التحصیلان کارشناسی مشغول به کار شوند، امکان همکاری در دانشگاهها و سایر مراکز علمی و پژوهشی به عنوان عضو هیات علمی نیز برای آنان میسر می گردد.

مترجمی زبان:

لازم به توضیح است که دانشجوی فارغ التحصیل رشته "مترجمی زبان انگلیسی" می تواند در یکی از دو رشته مجموعه زبان انگلیسی (آموزش زبان انگلیسی و زبان و ادبیات انگلیسی) و یا در رشته زبان شناسی ادامه تحصیل دهد. متاسفانه در حال حاضر در کشور ما در رشته ترجمه، مقطعی بالاتر از کارشناسی وجود ندارد.

درباره چگونگی ادامه تحصیل در رشته زبان انگلیسی به بخش "تحصیلات تکمیلی" رشته "دبیری زبان انگلیسی" مراجعه کنید.

زبان و ادبیات انگلیسی:

دانشجو بعد از پایان تحصیل در رشته زبان و ادبیات انگلیسی، می تواند به منظور ادامه تحصیل در مقاطع کارشناسی ارشد (فوق لیسانس) و دکتری در آزمونهای ورودی مربوط شرکت کند.

فارغ التحصیل رشته زبان و ادبیات انگلیسی می تواند در یکی از دو رشته مجموعه زبان انگلیسی (آموزش زبان انگلیسی و زبان و ادبیات انگلیسی) به تحصیل ادامه دهد.

توضیحات لازم درباره چگونگی ادامه تحصیل در رشته زبان و ادبیات انگلیسی، در بخش تحصیلات تکمیلی رشته "دبیری زبان انگلیسی" به طور جامع بیان شد.

تعداد و عناوین واحدهای اصلی و اختصاصی:

رشته های مشابه و نزدیک به این رشته:

زمین شناسی- علوم سیاسی – جامعه شناسی و علوم اجتماعی